Offcanvas Title
  •  ΚΕΝΤΡΙΚΗ: ΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ
  • ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
  • 1870 – 1920: ΤΟ ΤΟΛΜΗΡΟ FIN DE SIÈCLE
  • 1920 - 1940 ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΤΟΥ …ΚΑΛΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
  • 1920 – 1940 ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΤΟΥ ...ΚΑΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
  • 1945 - 1950 ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ
  • 1950 - 1955 ΈΝΑΣ ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
  • 1955- 1965 ΚΑΡΔΙΑ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
  • 1965 - 1970 ΤΕΛΗ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
  • ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Τα Κείμενα

II. Από τον Τουλούζ-Λωτρέκ στη Μέριλιν Μονρό

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Α’ Π.Π., οι Αμερικανίδες που είχαν αντικαταστήσει τους στρατευμένους άντρες στην εργασία, γνώριζαν μια νέα μορφή ελευθερίας κι απολάμβαναν την έξοδό τους στη δημόσια ζωή και διασκέδαση. Ονομάστηκαν «φλάπερ»: λέξη που σήμαινε παλαιότερα τη γυναίκα ελαφρών ηθών και πλέον τη μοντέρνα, γλεντζού νέα.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Α’ Π.Π., οι Αμερικανίδες που είχαν αντικαταστήσει τους στρατευμένους άντρες στην εργασία, γνώριζαν μια νέα μορφή ελευθερίας κι απολάμβαναν την έξοδό τους στη δημόσια ζωή και διασκέδαση. Ονομάστηκαν «φλάπερ»: λέξη που σήμαινε παλαιότερα τη γυναίκα ελαφρών ηθών και πλέον τη μοντέρνα, γλεντζού νέα.

Όταν οι άντρες επέστρεψαν από την Ευρώπη, αυτή η κατάσταση είχε παγιωθεί. Παράλληλα, είχαν φέρει μαζί τους τεύχη της Παριζιάνικης Ζωής, εμπνέοντας τους ντόπιους δημιουργούς.

Όλα αυτά συνδυάστηκαν και μετά τον Α’ Π.Π. προέκυψαν εικόνες Αμερικανίδων με κοντές φούστες που κάπνιζαν, άκουγαν τζαζ, και αντιμετώπιζαν το περιστασιακό σεξ χωρίς ενοχές. Επιπλέον, ξεκινούσαν τα Roaring Twenties – η Βρυχώμενη Δεκαετία του 1920. Πουθενά δεν καταγράφηκε τόσο πιστά όσο στον νεοφανή κινηματογράφο. 

Βαμπ της Ζωής της Οθόνης
Οι γυναίκες, πλέον με δικά τους χρήματα, αποτελούσαν το κύριο κοινό των ταινιών και διψούσαν για ακόμα δυναμικότερες εκδοχές του εαυτού τους. Ξεκίνησε το σταρ σύστεμ και εκδόθηκαν τα πρώτα κινηματογραφικά περιοδικά - γεμάτα με φωτογραφίες ασυνήθιστα έντονα ερωτικών γυναικών.

Στις βουβές ταινίες ο τύπος της μοιραίας γυναίκας τρόμαζε τόσο, που αποκαλέστηκε «βαμπ» (από τον ρόλο της Θίντα Μπάρα ως βαμπίρ στην ταινία A Fool There Was).

Η πρώτη ομιλούσα κινηματογραφική περίοδος έμοιαζε με ξανασμίξιμο των θεατρίνων του Μπουρλέσκ: η Γκρέτα Γκάρμπο υποδυόταν την εξωτική χορεύτρια και κατάσκοπο Μάτα Χάρι, η Μάρλεν Ντίτριχ έδινε το πρώτο λεσβιακό φιλί στη μεγάλη οθόνη, η Νόρμα Σίαρερ ήταν μια απατημένη σύζυγος που εκδικήθηκε τον άντρα της αποκτώντας στρατιά εραστών. Ο Γουίλιαμ Μάριον Ρίντι έγραψε τότε πως «το πολιτισμικό ρολόι της Αμερικής χτύπησε ‘sex o’ clock’».

Η Μάρλεν Ντίτριχ στην ταινία «Μαρόκο» (1930)

Το Πισωγύρισμα του Κραχ
Δεν ξέρουμε πού θα οδηγούσε αυτή η τολμηρή περίοδος, εάν τον Οκτώβριο του 1929 δεν συνέβαινε το Κραχ και η Μεγάλη Ύφεση. Οι περίοδοι οικονομικής ανασφάλειας ενεργοποιούν πάντα τάσεις επιστροφής σε παραδοσιακές αξίες. Οι λιγοστές δουλειές έπρεπε να παραχωρηθούν στους άντρες.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε ο Κώδικας Παραγωγής Κινηματογραφικών Ταινιών με στόχο τον περιορισμό της προβολής «ανήθικων» προτύπων. Εάν μια ταινία δεν συμμορφωνόταν, απαγορευόταν.

Οι τολμηρές γυναίκες εξαφανίστηκαν σταδιακά από τις ταινίες και τα περιοδικά. Ήταν η δεύτερη ανάσχεση δυναμικών γυναικών στα media — και ήταν πλέον θεσμική.

Οι περίοδοι οικονομικής ανασφάλειας ενεργοποιούν πάντα τάσεις επιστροφής σε παραδοσιακές αξίες

Ο Κόσμος της Ουτοπίας
Τη δεκαετία του 1930 ο κόσμος ζητούσε πλέον φτηνή διασκέδαση και διαφυγή από τη ζοφερή πραγματικότητα. Ο κινηματογράφος πρόβαλε έναν ονειρικό και απέραντο κόσμο αγνότητας.

Αντίθετα, στο pin-up και στα περιοδικά pulp, οι εικονογραφημένες γυναίκες απεικονίζονταν με σεξουαλικά υπερβολικές αναλογίες, σαν η διάθεση φυγής από την πραγματικότητα να αποτυπωνόταν στον σωματότυπό τους.

Υπερβολικά σεξουαλική όμως δεν σήμαινε πιο δυναμική, σήμαινε υποχείριο: τη θέση των φωτογραφιών των βαμπ πήραν τα σκιτσαρισμένα Κορίτσια του Χαρεμιού του Σιμς Κάμπελ, το Καλό και Σέξι Κορίτσι του Τζορτζ Κουέιντενς και το πιο διάσημο όλων, το Κορίτσι του Πέτι. 

Επόμενο Κεφάλαιο →
Κεφάλαια Μέρους II
Πίσω στην Αρχική