Offcanvas Title
  •  ΚΕΝΤΡΙΚΗ: ΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ
  • ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
  • 1870 – 1920: ΤΟ ΤΟΛΜΗΡΟ FIN DE SIÈCLE
  • 1920 - 1940 ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΤΟΥ …ΚΑΛΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
  • 1920 – 1940 ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΤΟΥ ...ΚΑΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
  • 1945 - 1950 ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ
  • 1950 - 1955 ΈΝΑΣ ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
  • 1955- 1965 ΚΑΡΔΙΑ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
  • 1965 - 1970 ΤΕΛΗ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
  • ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Τα Κείμενα

II. Από τον Τουλούζ-Λωτρέκ στη Μέριλιν Μονρό

Οι Γαλλίδες της Μπελ Επόκ ήταν γνωστές σε όλον τον κόσμο για την κομψότητα και την ισχυρή σεξουαλικότητά τους. Το ότι μέχρι σήμερα μιλάμε για γαλλική φινέτσα, γαλλική μόδα, γαλλικά αρώματα, ακόμα και για γαλλικό φιλί, οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στη μέριμνα των Γαλλίδων εκείνης της εποχής για τις θηλυκές πλευρές τους.

Οι Γαλλίδες της Μπελ Επόκ ήταν γνωστές σε όλον τον κόσμο για την κομψότητα και την ισχυρή σεξουαλικότητά τους. Το ότι μέχρι σήμερα μιλάμε για γαλλική φινέτσα, γαλλική μόδα, γαλλικά αρώματα, ακόμα και για γαλλικό φιλί, οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στη μέριμνα των Γαλλίδων εκείνης της εποχής για τις θηλυκές πλευρές τους.

Διαφήμιση & Ερωτισμός
Το 1863, ο γαλλικός ερωτισμός βγήκε πιο δυναμικά στον δημόσιο χώρο. Αιτία ήταν η εμφάνιση της διαφημιστικής αφίσας. Εμπνευστής του νέου μέσου προβολής ήταν ο ζωγράφος, λιθογράφος και επιχειρηματίας Ζιλ Σερέ. 

Είναι ενδιαφέρον πως ο Σερέ αντιλήφθηκε άμεσα τη δύναμη του ερωτισμού στην εμπορική προώθηση προϊόντων, και πολύ συχνά στις αφίσες του απεικόνιζε αισθησιακές γυναίκες. Οι Σερέτ, όπως αποκαλούσαν χαϊδευτικά οι Παριζιάνοι τις τολμηρές γυναικείες φιγούρες των αφισών, κυριαρχούσαν στους δρόμους του Παρισιού και αποτέλεσαν τις προγόνους του γαλλικού pin-up.

Την ίδια περίοδο κατασκευάστηκαν εμβληματικά έργα όπως ο Πύργος του Άιφελ, το μετρό και η Παριζιάνικη Όπερα, αλλά ένας ταξιδιώτης έγραφε: «Κανένας, πλην του Σερέ, δεν άφησε τόσο εμφατικό σημάδι στην όψη μιας μητρόπολης. Το Παρίσι χωρίς τις Σερέτ του, θα έχανε ένα από τα πιο έντονα χαρακτηριστικά του.»

Ερωτισμός & Τέχνη
Το Παρίσι ήταν επίσης παγκόσμια πρωτεύουσα των Τεχνών. Πολλοί ζωγράφοι που συνέρρεαν εκεί ασχολήθηκαν με την εικονογράφηση αφισών, και από τα πρώτα της βήματα η διαφήμιση φλέρταρε με την υψηλή τέχνη.

Οι αφίσες του Ανρί ντε Τουλούζ-Λωτρέκ ακολουθούσαν το στιλ του μετα-ιμπρεσιονισμού. Οι αφίσες του Τσέχου Άλφονς Μούχα, ιδίως αυτές που διαφήμιζαν παραστάσεις της Σάρα Μπερνάρ, συνδύαζαν την αρ-νουβό με γιαπωνέζικες επιρροές. Ο ίδιος ο Σερέ προτιμούσε το ροκοκό. Ένας κριτικός της εποχής δήλωσε μάλιστα πως «υπάρχει χίλιες φορές περισσότερο ταλέντο στις μικρότερες αφίσες του Σερέ, απ’ ότι στην πλειονότητα των πινάκων στο Salon de Paris». Στο τελευταίο, κυριαρχούσε ο ακαδημαϊκός κλασικισμός.

Αριστερά αφίσα του Ζιλ Σερέ (1896) και δεξιά του Ανρί ντε Τουλούζ-Λωτρέκ (1893). Διαφημίζουν αντίστοιχα οδοντόκρεμα και παραστάσεις της χορεύτριας Ζαν Αβρίλ.

Τα πρώτα pin-up
Οι διαφημίσεις των δρόμων ασφαλώς δεν περιείχαν γυμνό. Οι πιο τολμηρές εικόνες, και μάλιστα σε παρόμοια εκλεπτυσμένο στιλ με τις διαφημιστικές αφίσες, θα εμφανίζονταν στο περιοδικό Παριζιάνικη Ζωή (La Vie Parisienne). Ήταν ένα κομψό έντυπο, με ποικίλη θεματολογία και ύφος «ρισκέ» (στα όρια της απρέπειας).

Προς το τέλος του δεκάτου ενάτου αιώνα, στις σελίδες του θα ξεχώριζαν οι αισθησιακές δημιουργίες του Βιεννέζου εικονογράφου Ράφαελ Κίρχνερ. Συνδυάζοντας αρ-νουβό, γιαπωνέζικες επιρροές και στοιχεία συμβολισμού, ο Κίρχνερ απεικόνιζε γυμνά κορίτσια της Μονμάρτης με έναν ερωτισμό ήπιο, αβίαστο, σχεδόν ανέμελο.

Εικονογραφίσεις του Ράφαελ Κίρχνερ στην Παριζιάνικη Ζωή

Οι εικόνες της Παριζιάνικης Ζωής έφεραν μια μικρή επανάσταση. Ήταν από τις πρώτες φορές που στη Δύση απεικονιζόταν μια αισθησιακή γυναίκα όχι ως θεότητα ή αλληγορικό σύμβολο, αλλά ως μια σύγχρονη, καθημερινή γυναίκα. Ήταν η πρώτη φορά που μια γυμνή γυναίκα παρουσιαζόταν να απολαμβάνει τη σεξουαλικότητά της, και τέλος, που μια τολμηρή εικόνα απευθυνόταν μαζικά στο κοινό. Από την προϋπάρχουσα εικαστική παράδοση διατηρήθηκαν ο μη επιθετικός γυναικείος ερωτισμός και η εξιδανίκευση του κάλλους. Αυτά παρέμειναν βασικά γνωρίσματα του pin-up.

Από τα πρώτα της βήματα η διαφήμιση φλέρταρε με την υψηλή τέχνη

Οι πρώτες ρωγμές στον καθωσπρεπισμό
Ήδη σε αυτό το πρώιμο στάδιο, το pin-up γιόρταζε τη γυναικεία σεξουαλικότητα διαβρώνοντας τα στεγανά των δύο αντίθετων βικτωριανών κόσμων. Από τη μια, επιβεβαίωνε την άποψη του «σκοτεινού» περιθωρίου — ότι η γυναίκα είναι αντικείμενο ηδονής· από την άλλη, ανέτρεπε την άποψη του «φωτεινού» καθωσπρεπισμού, που την ήθελε σεμνή και άφυλη. Οι γυναίκες αντικειμενοποιήθηκαν έτσι περαιτέρω. Το «κέρδος» ήταν πως ο ερωτισμός άρχισε να αφορά και τις «καθωσπρέπει» γυναίκες — και να βγαίνει στο φως.

Επόμενο Κεφάλαιο →
Κεφάλαια Μέρους II
Πίσω στην Αρχική